6 bệnh ở trẻ em dưới 1 tuổi thường mắc phải- Mẹ nên chú ý (phần 1)

Ngày đăng: 07/05/2020

Các bệnh hay gặp ở trẻ em dưới 1 tuổi

Độ tuổi từ khi sinh ra đến dưới 1 tuổi sẽ là thời điểm mà trẻ em hay mắc nhiều bệnh vặt nhất. Tuy nhiên, nếu mẹ không để ý đến biểu hiện của trẻ, có thể sẽ dẫn tới những biến chứng cho trẻ ở giai đoạn sau này nếu không được quan tâm đúng cách. Dưới đây là những căn bệnh mà trẻ hay gặp phải nhất trong giai đoạn hình thành và hoàn thiện hệ miễn dịch của cơ thể. Mẹ nên chú ý và có những can thiệp kịp thời.

Vàng da ở trẻ sơ sinh

Bé sơ sinh vàng da là do tăng bilirubin gián tiếp rất hay gặp phải. Chiếm khoảng 25 – 30% ở bé đủ tháng và nhiều hơn ở các bé non tháng. Bệnh thường xảy ra trong tháng tuổi đầu tiên nhưng nguy hiểm nhất là trong 2 tuần đầu sau sinh. Có 2 mức độ bệnh: vàng da sinh lý (mức độ nhẹ) và vàng da bệnh lý (mức độ nặng).

Bệnh vàng da ở bé nếu để quá một tuần sẽ nguy hiểm đến tính mạng. Dễ gây ra các biến chứng do chất bilirubin tăng xâm nhập vào nhân xám não làm tổn thương não dẫn tới nguy cơ tàn tật, bại não ở bé mắc bệnh. Do vậy, với vàng da sơ sinh nếu can thiệp trước khi tổn thương não thì bé sẽ hồi phục sức khỏe nhanh chóng.

Có 2 loại vàng da ở trẻ sơ sinh

Đó là vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý.

So sánh vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý ở trẻ:

So sánh bệnh vàng da ở trẻ

Nguyên nhân gây vàng da ở trẻ sơ sinh

  • Vàng da sinh lý: Thường xuất hiện từ ngày thứ 2 – 4 sau khi bé mới sinh ra và sẽ tự khỏi trong vòng 10 ngày.
  • Vàng da do nhiễm khuẩn: Hay gặp nhất ở bé mới sinh là nhiễm khuẩn rốn, nhiễm khuẩn da.
  • Vàng da do người mẹ mắc giang mai: Bệnh thường nhẹ nhưng kéo dài, kèm theo gan to, lách to.
  • Vàng da do virus: Chủ yếu là do virus gây bệnh viêm gan truyền từ mẹ qua nhau thai.
  • Vàng da do tắc mật bẩm sinh: Nguyên nhân do đường mật bị teo nhỏ ở mức độ khác nhau.
  • Vàng da tan máu do bất đồng yếu tố Rh: Bệnh xảy ra khi người mẹ có yếu tố Rh(-), người bố có yếu tố Rh(+), con sinh ra có yếu tố Rh(+).

Dấu hiệu phát hiện vàng da ở trẻ sơ sinh

  • Khi tay ấn vào vùng trán, mặt, ngực, bụng, trên rốn, dưới rốn, đùi, cẳng chân, bàn chân, bàn tay… của bé, vùng da dưới chỗ ấn không trắng mà để lại màu vàng.
  • Quan sát một số biểu hiện bất thường của bé như quấy khóc, bú yếu, ngủ nhiều, nước tiểu ít và trong, không đi tiêu phân su.
  • Vàng da được chia thành 2 mức độ:
    • Nhẹ: Da hơi vàng ở mặt, thân mình bé; Bé vẫn bú tốt.
    • Nặng: Da vàng sậm, lan xuống tay, chân; Bé bú kém, bỏ bú
  • Khi nghi ngờ bé bị vàng da, bố mẹ nên sớm đưa bé đi bác sĩ. Nhưng bố mẹ hãy đưa bé đến bác sĩ ngay càng sớm càng tốt nếu:
    • Da của bé ngày càng bị vàng nhiều hơn.
    • Bé trở nên chậm chạp, khó thức dậy
    • Bé bị sốt hoặc khóc thét.
    • Vàng da kéo dài trên 15 ngày
    • Bé rất kén chọn ăn uống hoặc không chịu bú.
    • Màu vàng ở mặt, mắt đã lan đến bụng, cánh tay hoặc chân của bé

Mắc rôm sảy ở trẻ

Rôm sảy là tình trạng bít tắc tuyến mồ hôi gây ra sự ứ đọng mồ hôi, ống bài tiết dễ bị bụi hay ghét bít kín khiến làn da bị viêm và xuất hiện các mụn nhỏ màu hồng trên da trẻ. Ở trẻ em do ống tuyến mồ hôi chưa phát triển hoàn chỉnh, lại thêm thời tiết mùa hè nắng nóng cơ thể trẻ bài tiết nhiều mồ hôi nhưng không thoát ra ngoài hết, gây ứ đọng mồ hôi và bít tắc tuyến mồ hôi gât ra hiện tượng rôm sảy.

Các loại rôm sảy ở trẻ 

Có 3 loại rôm sảy ở trẻ

  • Rôm dạng tinh thể (miliaria crystalina): Thường xảy ra ở trẻ nhỏ do chậm phát triển các ống tuyến mồ hôi. Là loại rôm sảy nhẹ nhất. Chỉ ảnh hưởng tới các ống tuyến trên cùng của da.
  • Rôm đỏ (miliaria rubra) là loại xảy ra sâu trong da của trẻ. Vùng da bị ảnh hưởng xuất hiện những nốt mụn đỏ, cảm giác ngứa da. Thời tiết nóng ẩm gây tăng khả năng mắc bệnh rôm đỏ ở trẻ.
  • Rôm sâu (miliaria profunda): Loại này tổn thương ở lớp sâu nhất của da. Xảy ra do tuyến mồ hôi bị tổn hại nặng, thường sau khi bị rôm sảy đỏ kéo dài. Là loại ít gặp nhất trong các dạng rôm sảy ở trẻ.

Dấu hiệu phát hiện trẻ bị rôm sảy

  • Trẻ xuất hiện các mụn nước nhỏ mọc thành đám, trên nền da trẻ nổi mẩn đỏ.
  • Trẻ ngứa, quấy khóc nhiều, bứt rứt và khó chịu.
  • Trẻ gãy có thể gây trầy xước da, nhiễm khuẩn thành các mụn mủ hay nhọt trên da.
  • Vị trí thường gặp: Rôm sảy chủ yếu gặp ở các vị trí có nhiều tuyến mồ hôi như ở trán, cổ, vai, ngực và lưng và gặp ít hơn ở kẽ nách, háng.

Cách điều trị trẻ bị rôm sảy

Điều trị trẻ bị rôm sảy bằng các bài thuốc dân gian

Bài thuốc 1: Dùng một lượng rau sam tươi đủ dùng, giã nát, vắt lấy nước. Sau đó dùng nước này pha vào nước tắm cho trẻ. Hoặc dùng lá kinh giới vò nát, pha vào nước tắm cho trẻ cũng có hiệu quả rất tốt.

Bài thuốc 2: Dùng 60g rễ cây hẹ rửa sạch, sắc uống ngày 1 thang. Lấy một cây hành tươi rửa sạch, giã nát, trộn đều với chút giấm, sao lên rồi bôi vào nơi có rôm sảy ở trẻ.

Điều tri rôm sảy cho bé bằng phương pháp dân gian

Bài thuốc 3:  Dùng 1 nắm rau má tươi, rửa sạch, giã nát, cho thêm một ít nước mưa (đã đun sôi để nguội). Sau đó vắt lọc lấy nước, cho thêm đường, cho trẻ uống vào buổi sáng của mỗi ngày.

Bài thuốc 4:  Dùng 20g lá sài đất, 30g lá ngải cứu, 50g lá nhài. Tất cả rửa sạch, sắc kỹ lấy nước uống ngày 1 thang. Chia uống làm 2 – 3 lần trong ngày.

Đưa trẻ đến cơ sở y tế

Những bài thuốc dân gian trên đây chỉ phù hợp với trẻ mới bắt đầu bị rôm sảy và rôm sảy ở mức độ nhẹ. Nếu như rôm ở trẻ mọc lên dày phải ưu tiên đưa trẻ đến bác sĩ để có những can thiệp kịp thời và hiệu quả.

Tưa lưỡi ở trẻ

Tưa lưỡi là hiện tượng màng giả mạc màu trắng xuất hiện ở niêm mạc miệng. Đặc biệt là bề mặt trên của lưỡi do nấm candida albicans gây ra.

Tưa lưỡi ban đầu là những chấm trắng sau đó phát triển nhanh và ăn sâu vào lớp niêm mạc lưỡi, vòm họng hình thành nên các mảng giả mạc rộng.  

Nguyên nhân gây tưa lưỡi ở trẻ

  • Vệ sinh miệng cho trẻ không đúng cách hoặc không vệ sinh thường xuyên đặc biệt là sau khi bú hay sau khi ăn bột xong. Trường  hợp khác là cho trẻ ngậm vú quá lâu.
  • Có thể bị lây qua đường sinh dục của mẹ trong lúc sinh thường hoặc lây do những đốm trắng trên ngực, núm vú của mẹ.
  • Hội chứng Raynaud hay bệnh chàm cũng có thể là nguy cơ gây nên bệnh tưa lưỡi.
  • Trẻ bị mắc ung thư, HIV hay những bệnh lý miễn dịch khác làm suy giảm sức đề kháng của trẻ nên thường bị nấm lưỡi rất nặng.

Dấu hiệu tưa lưỡi ở trẻ

  • Xuất hiện ban đầu dưới hình dạng là những chấm trắng nhỏ ở phía trên đầu lưỡi hình tròn sắp xếp tạo thành một sợi dây trên lưỡi của trẻ.  Nếu để lâu sẽ lan toàn bộ lưỡi gây mất vị giác, trẻ bỏ bú, đau đớn, quấy khóc, dễ kích động khi bú.
  • Tưa lưỡi nếu không được điều trị phát triển dày lên có thể lan vào đường thở gây ho, viêm phổi, viêm phế quản, nấm phổi. Nếu lan xuống dạ dày có thể gây tiêu chảy rất nguy hiểm cho sức khỏe của trẻ.
  • Tưa lưỡi bám chặt vào bề mặt lưỡi, khó bong, khi có cọ xát hay cố cậy sẽ gây đau, chảy máu, nặng thì nhiễm khuẩn, rất nguy hiểm đối với sức khỏe của trẻ.

Làm sao để phòng bệnh tưa lưỡi ở trẻ

Cả mẹ và bé đều phải nỗ lực trong vấn đề phòng tránh bệnh tưa lưỡi ở trẻ

Đối với bé:

  • Thường xuyên vệ sinh sạch sẽ khoang miệng của trẻ. Nhất là sau khi bú mẹ.
  • Sử dụng khăn tắm riêng cho mỗi thành viên trong gia đình. Lưu ý hơn về các đồ dụng vật dụng, đồ chơi của bé đều phải được làm sạch bằng nước nóng để có thể tiêu diệt các loại bào tử nấm.
  • Vệ sinh miệng thường xuyên mỗi ngày cho trẻ bằng nước muối sinh lý 0,9% hoặc nước sạch và ấm.
  • Đặc biệt lưu ý ở những trẻ có mắc các bệnh liên quan đến hệ miễn dịch như HIV, đái tháo đường…. phải kết hợp điều trị với nâng cao sức đề kháng cho trẻ.

Đối với mẹ:

  • Vệ sinh lại đầu vú trước và sau mỗi lần cho bé bú.
  • Trong quá trình mang thai, nếu mẹ phát hiện bị nhiễm nấm âm đạo thì cần gặp bác sĩ để được khám, điều trị kịp thời tránh lây nhiễm cho trẻ trong quá trình sinh thường.
  • Đang trong quá trình nuôi con, cho con bú, nếu mẹ phát hiện bị nấm núm vú cũng cần khám và điều trị ngay để tránh lây cho trẻ.

Trên đâu là các bệnh hay gặp ở trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi. Trẻ đang trong giai đoạn hình thành các hệ miễn dịch tự nhiên nên sức đề kháng với môi trường yếu. Những thói quen của mẹ cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ. Để bảo vệ trẻ tốt nhất, mẹ nên là người theo sát và tỉ mỉ trong chăm sóc trẻ. Đặc biệt đưa trẻ đến bác sĩ kịp thời để có những tác động đúng đắn nhất. Tham khảo nhưng không lạm dụng vào các bài thuốc dân gian để chữa trị.

Xem thêm  Thế giới "chìm đắm" trong dịch bệnh covid-19, chao đảo bao lâu nữa?

TIN LIÊN QUAN